ತುಳುನಾಡು : ಕರಾವಳಿಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಜನಪದ ಕಲೆಯಾದ ಹುಲಿ ವೇಷ (ತುಳುವಿನಲ್ಲಿ ಪಿಲಿ ಏಸ) ತುಳುನಾಡಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದೆ. ಈ ರೋಮಾಂಚಕ ಕಲೆಯು ಕೇವಲ ಮನರಂಜನೆಯಾಗದೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ, ಹರಕೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೈಭವವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶ
ತುಳುನಾಡಿನ ಹುಲಿ ವೇಷಕ್ಕೆ ಬಹು ಶತಮಾನಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ. ಈ ಆಚರಣೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ದುರ್ಗಾ ದೇವಿಯ ಗೌರವಾರ್ಥ ಆಚರಣೆಯಾಗಿಯೂ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಹುಲಿಯು ದುರ್ಗಾ ದೇವಿಯ ವಾಹನವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಈ ವೇಷವು ದೇವಿಯ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆಯಲು ಮತ್ತು ದೈವಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಒಂದು ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ
ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ನವರಾತ್ರಿ ಉತ್ಸವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ (ಮಂಗಳೂರು ದಸರಾ) ಮತ್ತು ಉಡುಪಿಯ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿ ಹಾಗೂ ಮೂಡುಬಿದಿರೆಯ ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಯಂದು ಹುಲಿವೇಷವನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಹುಲಿವೇಷ ಹಾಕುವುದು ಹರಕೆ ತೀರಿಸುವ ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿಯೂ ಹಲವರು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ ಮಕ್ಕಳ ಆರೋಗ್ಯ ಅಥವಾ ಇಷ್ಟಾರ್ಥ ಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಹರಕೆ ಹೊತ್ತವರು ಈ ವೇಷವನ್ನು ಧರಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ.
ಜನಪದ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆ
ಹುಲಿ, ಚಿರತೆ ಎಂಬಂತೆ ಕಾಣುವ ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚಿದ ಕಲಾವಿದರು ಡೋಲು, ಚಂಡೆ ವಾದ್ಯಗಳ ಹಿಮ್ಮೇಳಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಕೃಷಿ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುವ, ಅವುಗಳ ಭಯವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ಹಾಗೂ ಫಸಲಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ಕೋರುವ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯೂ ತುಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಇದೆ ಎಂಬುದು ಹಲವು ಹಿರಿಯರ ಮಾತು
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಕಲಾತ್ಮಕ ಮಹತ್ವ
ಹುಲಿ ವೇಷ ಕಲೆಯು ತುಳುನಾಡಿನ ಜನಪದ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಾಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದೆ
ವೇಷಭೂಷಣ ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರ
ಕಲಾವಿದರು ತಮ್ಮ ಬರಿ ಮೈಗೆ ಹುಲಿಯ ಪಟ್ಟೆಗಳಂತೆ ಹಳದಿ, ಕಿತ್ತಳೆ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಲೇಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಬಣ್ಣ ಹಾಕುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಬಹಳ ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ಕಲೆ. ಹುಲಿಯ ಮುಖವಾಡ ಅಥವಾ ಮುಖದ ಬಣ್ಣ, ಬಾಲ ಮತ್ತು ಹುಲಿ ಚರ್ಮದ ವಿನ್ಯಾಸದ ಶಾರ್ಟ್ಸ್ ಧರಿಸುವುದರಿಂದ ವೇಷ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಕಸರತ್ತು
ಹುಲಿ ವೇಷದ ಕುಣಿತವು ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಯುತ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕಲಾವಿದರು ಚಂಡೆಯ ಜಾನಪದ ತಾಳಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ, ಹುಲಿಯ ಚಲನೆಯನ್ನು ಅನುಕರಿಸಿ, ಆಕರ್ಷಕವಾದ ಕಸರತ್ತುಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ನೆಲದಿಂದ ಬಾಯಿಯಿಂದ ನಾಣ್ಯ ಎತ್ತುವುದು, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಒಡೆಯುವುದು, ತಲೆಕೆಳಗಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವುದು ಮತ್ತು ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಜಿಗಿಯುವಂತಹ ಸಾಹಸಮಯ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಮಂತ್ರಮುಗ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.
ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ
ಒಂದು ಹುಲಿ ವೇಷ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಕಲಾವಿದರು (ಪಿಲಿಗಳು), ಚಂಡೆ/ಡೋಲು ವಾದಕರು (ತಾಸೆ) ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ನಾಯಕ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಇಡೀ ತಂಡವು ನವರಾತ್ರಿ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮನೆ-ಮನೆಗೆ, ಬೀದಿ ಬೀದಿಗಳಿಗೆ ತೆರಳಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಸಂಭ್ರಮವನ್ನು ಹಂಚುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದೇಣಿಗೆಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ
ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಹುಲಿ ವೇಷವು ಸ್ಥಳೀಯ ಹಬ್ಬಗಳಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿಯೂ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ. ಮಂಗಳೂರು ದಸರಾದ ಶಾರದಾ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಹುಲಿವೇಷ ತಂಡಗಳು ಭಾಗವಹಿಸುವುದು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ. ಕರಾವಳಿ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ‘ಪಿಲಿ ನಲಿಕೆ’ (ಹುಲಿ ನೃತ್ಯ) ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು ಈ ಜನಪದ ಕಲೆಯ ಉತ್ಸಾಹವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ಹೊಸ ಪೀಳಿಗೆಯ ಯುವಕರಿಗೆ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡುತ್ತಿವೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಹುಲಿ ವೇಷವು ತುಳುನಾಡಿನ ಅಸ್ಮಿತೆ ಮತ್ತು ಜನಪದದ ಜೀವಂತಿಕೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ.
ಹುಲಿ ವೇಷ: ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ
ತುಳುನಾಡಿನ ಹುಲಿ ವೇಷಕ್ಕೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಲಿಖಿತ ಇತಿಹಾಸವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಇದು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವ ಜಾನಪದ ಕಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರ ಉಗಮದ ಕುರಿತು ಹಲವು ದಂತಕಥೆಗಳಿವೆ. ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ದೈಹಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದ ಮಗುವಿನ ತಾಯಿಯೊಬ್ಬಳು ದುರ್ಗಾ ದೇವಿ
ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ, ತನ್ನ ಮಗು ಗುಣಮುಖವಾದರೆ ಅವನಿಗೆ ಹುಲಿ ವೇಷ ಹಾಕಿಸಿ ನೃತ್ಯ ಮಾಡಿಸುವುದಾಗಿ ಹರಕೆ ಹೊತ್ತಿದ್ದಳು. ಮಗು ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ, ಆ ಹರಕೆಯನ್ನು ಈಡೇರಿಸಿದಾಗಿನಿಂದ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಅಮಂಗಳ ನಿವಾರಣೆ
ಹುಲಿಯು ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಪರಾಕ್ರಮದ ಸಂಕೇತ. ಇದರ ನೃತ್ಯವು ದುಷ್ಟ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು, ರೋಗರುಜಿನಗಳನ್ನು ಮನೆಯಿಂದ ದೂರವಿಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಗಾಢ ನಂಬಿಕೆ ಜನಪದದಲ್ಲಿ ಇದೆ.
ವರದಿ – ಮಂದಾರ ರಾಜೇಶ್ ಭಟ್ ತುಳುನಾಡು ವಾರ್ತೆ