ಕರುಳಿನ ಕಿರಿಕಿರಿ ಖಾಯಿಲೆ (Irritable Bowel Syndrome – IBS) ದೊಡ್ಡ ಕರುಳಿನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದು, ವ್ಯಕ್ತಿಯ ದೈಹಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ಮಾನಸಿಕ ನೆಮ್ಮದಿಯ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಹೊಟ್ಟೆನೋವು, ಹೊಟ್ಟೆ ಉಬ್ಬರ, ಮಲಬದ್ಧತೆ ಹಾಗೂ ಅತಿಸಾರ ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಬಳಲುವ ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಆತಂಕ, ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಖಿನ್ನತೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳೂ ಕಂಡುಬರಬಹುದು ಎಂದು ಡಾ. ಮುರಲೀ ಮೋಹನ್ ಚೂಂತಾರು ಅವರು ತಮ್ಮ ಆರೋಗ್ಯ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ರೋಗದ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು
- ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ನೋವು, ಸೆಳೆತ ಹಾಗೂ ಗ್ಯಾಸ್ ತುಂಬಿದ ಅನುಭವ.
- ಮಲವಿಸರ್ಜನೆಯ ಬಳಿಕ ಹೊಟ್ಟೆನೋವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು.
- ಪದೇಪದೇ ಮಲವಿಸರ್ಜನೆಗೆ ಹೋಗಬೇಕೆಂಬ ತುಡಿತ.
- ಮಲಬದ್ಧತೆ ಅಥವಾ ಅತಿಸಾರ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
- ಹೊಟ್ಟೆ ಉಬ್ಬರ ಹಾಗೂ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ.
ಮಲದಲ್ಲಿ ರಕ್ತ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು IBSನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಕ್ಷಣವಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇತರ ಕರುಳಿನ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ತಕ್ಷಣ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ.
ಕರುಳಿನ ಕಿರಿಕಿರಿ ಖಾಯಿಲೆಗೆ ಕಾರಣಗಳೇನು?
ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಒಂದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರಣವಿಲ್ಲ. ಕರುಳಿನ ಚಲನೆಯಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ, ಕರುಳಿನ ನರಗಳ ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮತೆ, ಹಿಂದಿನ ಕರುಳಿನ ಸೋಂಕು, ಕರುಳಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳ ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆ, ವಂಶವಾಹಕ ಅಂಶಗಳು ಹಾಗೂ ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡಗಳು ರೋಗದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.
1. ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ: ಕೆಲವು ಆಹಾರಗಳು IBS ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು. ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು, ಕ್ಯಾಬೇಜ್, ಹಾಲು ಹಾಗೂ ಇಂಗಾಲಯುಕ್ತ ಪಾನೀಯಗಳು ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಹೊಟ್ಟೆ ಉಬ್ಬರ ಮತ್ತು ಗ್ಯಾಸ್ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು.
2. ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡ: ಕೆಲಸದ ಒತ್ತಡ, ಕೌಟುಂಬಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ವೈಯಕ್ತಿಕ ತೊಂದರೆಗಳು ಹಾಗೂ ಆತಂಕಗಳು ಈಗಾಗಲೇ IBS ಹೊಂದಿರುವವರಲ್ಲಿ ರೋಗದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸಬಹುದು.
3. ರಸದೂತಗಳ ಏರುಪೇರು: ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಋತುಚಕ್ರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಾರ್ಮೋನುಗಳ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ IBS ಲಕ್ಷಣಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ರೋಗದ ನಿರ್ವಹಣೆ ಹೇಗೆ?
ಕರುಳಿನ ಕಿರಿಕಿರಿ ಖಾಯಿಲೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಜೀವನಶೈಲಿ ಹಾಗೂ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮುಖ್ಯ.
- ಯೋಗ, ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಾಯಾಮದ ಮೂಲಕ ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
- ನಿಯಮಿತ ವ್ಯಾಯಾಮ ಹಾಗೂ ಸಮರ್ಪಕ ನಿದ್ರೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವುದು.
- ಯಾವ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿದಾಗ ಸಮಸ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
- ಮಲಬದ್ಧತೆ ಅಥವಾ ಅತಿಸಾರಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಔಷಧೋಪಚಾರ ಪಡೆಯುವುದು.
- ಆತಂಕ ಹಾಗೂ ಖಿನ್ನತೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿದ್ದಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತ ತಜ್ಞರಿಂದ ಆಪ್ತ ಸಮಾಲೋಚನೆ ಪಡೆಯುವುದು.
IBS ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವಿಧಾನ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸ್ವಯಂ ಔಷಧೋಪಚಾರಕ್ಕಿಂತ ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯುವುದು ಉತ್ತಮ.
ಒತ್ತಡರಹಿತ ಜೀವನವೇ ಆರೋಗ್ಯದ ಗುಟ್ಟು
ಇಂದಿನ ವೇಗದ ಬದುಕು, ಕೆಲಸದ ಒತ್ತಡ, ಅವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ ಹಾಗೂ ಮಾನಸಿಕ ನೆಮ್ಮದಿಯ ಕೊರತೆ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿವೆ. ದೈಹಿಕ ಆರೋಗ್ಯದಷ್ಟೇ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೂ ಮಹತ್ವ ನೀಡಬೇಕು. ಆರೋಗ್ಯಕರ ಆಹಾರ, ನಿಯಮಿತ ಜೀವನಶೈಲಿ, ನೆಮ್ಮದಿಯ ಮನಸ್ಸು ಹಾಗೂ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಚಿಂತನೆ ಉತ್ತಮ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿವೆ.
ಮಾನಸಿಕ ನೆಮ್ಮದಿ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಜೀವನಶೈಲಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಕರುಳಿನ ಕಿರಿಕಿರಿ ಖಾಯಿಲೆಯಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಡಾ. ಮುರಲೀ ಮೋಹನ್ ಚೂಂತಾರು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಲೇಖಕರು: ಡಾ. ಮುರಲೀ ಮೋಹನ್ ಚೂಂತಾರು
BDS, MDS, DNB, MBA, MOSRCSEd

